Sivrihisar Kilimi

Sivrihisar Kilimi, Eskişehir ile bağlantılı yöresel dokuma olup TÜRKPATENT sicilinde Mahreç İşareti statüsünde tescillidir. Resmî ürün grubu “Halılar, kilimler ve dokumalar” olarak kayıtlıdır.

Doğrudan ürün sicil sayfası; dosya ve tescil numarasını, başvuru ve tescil tarihini, tescil sahibini, coğrafi sınırı, sicil belgesini ve varsa kayıtlı üretici listesini gösterir. Bu nedenle ürünün güncel resmî kimliği değerlendirilirken genel arama sayfası yerine aşağıdaki ürüne özgü TÜRKPATENT kaydı esas alınmalıdır.

Sivrihisar Kilimi ile Eskişehir arasındaki bağ; doğal çevre, hammadde, yerel bilgi, üretim araçları, ustalık, tarihsel kullanım veya ürünün yörede kazandığı ün unsurlarından birkaçı üzerinden kurulur. Bu bağın kapsamı her ürün için sicil belgesinde ayrı ayrı açıklanır.

Mahreç işareti korumasında ürünün belirli niteliği, ünü veya geleneksel üretim bilgisi coğrafi alanla bağlantılıdır; sicil belgesinde belirtilen aşamalardan en az biri bu bağın parçasıdır.

Coğrafi sınırın idari ve kültürel bağlamı için Eskişehir sayfası kullanılabilir. Yalnız ürünün yörede satılması coğrafi işaret kullanımına yetmez; üretim ve denetim koşullarının tescil şartnamesiyle uyumlu olması gerekir.

Sivrihisar Kilimi, aynı ürün grubundaki benzerlerinden yalnız adıyla değil; hammadde, yöntem, görünüm, doku, aroma, teknik ölçü veya yöresel işçilik gibi denetlenebilir ortak özelliklerle ayrılır.

• İplik türü, büküm, çözgü-atkı düzeni ve düğüm tekniği yapısal özellikleri belirler.
• Motif, kompozisyon, bordür ve renk düzeni yöresel kimliği taşır.
• Tezgâh, dokuma sıklığı, ölçü ve kenar bitirme tekniği kalite değerlendirmesinde önemlidir.
• Usta/üretici, üretim yeri ve malzeme kaydı ürünün izlenebilirliğini sağlar.

Doğal hammadde ve el emeğine dayanan üretimlerde yıl, usta veya parti kaynaklı sınırlı farklılıklar görülebilir. Bu farklılıklar, sicil belgesindeki temel özellikler ve toleranslar korunduğu sürece ürünün yöresel niteliğiyle uyumludur.

Yün, pamuk veya ürüne özgü lifler temizlenir, eğrilir ve gerektiğinde boyanır. Çözgü hazırlanır; dokuma, düğümleme veya örme işlemi yöresel motif ve ölçülere göre yürütülür. Kenarlar bitirilir, yüzey temizlenir ve ürün gerilim ile nemden korunarak dinlendirilir.

Sivrihisar Kilimi üretiminde geleneksel bilgi ile güncel hijyen, ürün güvenliği, çevre, iş sağlığı ve izlenebilirlik kuralları birlikte uygulanmalıdır. “Geleneksel” ifadesi kayıt, denetim veya güvenlik yükümlülüklerinden muafiyet anlamına gelmez.

Hammadde kabulü, kritik işlem aşamaları, üretim yeri, tarih ve parti bilgileri kayıt altında tutulmalıdır. Tescil belgesine aykırı bileşen, ölçü, yöntem veya coğrafi köken kullanılması coğrafi işaretli ürün niteliğini ortadan kaldırabilir.

Yer yaygısı, örtü, giyim, başörtüsü, dekoratif veya işlevsel tekstil olarak kullanılabilir. Nem, doğrudan güneş, güve, sert kimyasal ve uygunsuz katlamadan korunmalı; temizlik malzeme ve boya özelliğine uygun yapılmalıdır.

Sivrihisar Kilimi için üretici tarafından belirtilen kullanım, bakım, servis ve saklama talimatları önceliklidir. Gıda ürünlerinde alerjen, sıcaklık ve son tüketim; el sanatı ve doğal ürünlerde ise malzeme, temizlik, nem ve kullanım güvenliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Sivrihisar Kilimi satın alınırken yalnız yöre adı veya satıcının beyanı yeterli kabul edilmemelidir. Resmî ürün adı, uygun coğrafi işaret amblemi, üretici/işletme bilgisi ve izlenebilirlik kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

• Motif, renk, malzeme, ölçü, düğüm veya dokuma sıklığı sicil tanımıyla karşılaştırılmalıdır.
• El üretimi ile makine üretimi açıkça ayrılmalı; üretici ve yapım yeri bilgisi aranmalıdır.
• Onarım, renk akması, lif kırılması ve kenar bozuklukları incelenmelidir.
• Coğrafi işaret amblemi ve ürün izlenebilirlik bilgisi kontrol edilmelidir.

Coğrafi işaret tek bir işletmeye ait marka değildir. Sicil şartnamesine uygun üretim yapan ve tescil sahibinin denetim sistemi içinde yer alan üreticiler işareti kullanabilir. Şüpheli kullanım durumunda doğrudan TÜRKPATENT ürün kaydı ve sicil belgesi karşılaştırılmalıdır.