Türk Deprem Araştırma Dergisi'nde yayımlanan çalışma, Düzce Üniversitesi'nde öğrenim gören 657 öğrencinin deprem bilgi düzeyi ile sürdürülebilir deprem farkındalığı arasındaki ilişkiyi iki ölçekle değerlendirdi. Bilgi düzeyi puanları orta-yüksek, sürdürülebilir farkındalık puanları düşük-orta aralığında bulunurken iki ölçüm arasında anlamlı ilişki bildirildi.
Araştırma, üniversite öğrencilerinin deprem hakkındaki bilgi düzeyleri ile sürdürülebilir deprem farkındalıkları arasında ilişki bulunup bulunmadığını belirlemeyi amaçladı.
Buradaki sürdürülebilir farkındalık, yalnız kısa süreli bilgi edinmeyi değil deprem riskinin yapı, çevre, hazırlık ve davranış boyutlarında kalıcı biçimde anlaşılmasını ifade eden ölçek temelli bir kavramdır.
Çalışmanın örneklemini 2022-2023 öğretim yılı bahar döneminde Düzce Üniversitesi'nde öğrenim gören 657 öğrenci oluşturdu.
Veriler Sürdürülebilir Deprem Farkındalık Ölçeği ile Deprem Bilgi Düzeyi Ölçeği kullanılarak toplandı. Bu yaklaşım, katılımcıların gerçek afet anındaki davranışlarından ziyade ölçek yanıtlarına dayalı bilgi ve farkındalık düzeylerini ölçer.
Öğrencilerin deprem bilgi düzeyi puanları orta ve yüksek düzeylerde; sürdürülebilir deprem farkındalığı puanları ise düşük ve orta düzeylerde bulundu.
Araştırmacılar iki ölçüm arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bildirdi. Bu bulgu, bilgi ile farkındalığın bağlantılı olduğunu; buna rağmen bilgi düzeyinin tek başına yüksek sürdürülebilir farkındalık sağlamayabileceğini düşündürür.
Erkek öğrencilerin “Deprem Etkileri Bilgisi” boyutundaki puanları kadın öğrencilerden anlamlı biçimde daha yüksek bulundu. Kadın öğrencilerin ise “Deprem-Yapı İlişkisi” boyutundaki farkındalıkları erkek öğrencilerden anlamlı biçimde daha yüksekti.
Bu sonuçlar tüm bilgi ve farkındalık alanlarında genel bir üstünlük bulunduğu biçiminde yorumlanmamalıdır; farklar ölçeğin belirli alt boyutlarıyla sınırlıdır.
Çalışma tek bir üniversitenin öğrencileriyle ve belirli bir dönemde yürütüldü. Ölçeklere dayalı ilişkisel tasarım, bilgi artışının farkındalığı doğrudan oluşturduğunu veya farkındalığın gerçek afet davranışına dönüştüğünü kanıtlamaz.
Afet eğitimi programları yalnız bilgi aktarımını değil yapı güvenliği, aile planı, tatbikat, güvenilir bilgi kaynakları ve davranışa dönüşen hazırlık uygulamalarını da ölçmelidir. Farklı üniversitelerde boylamsal ve müdahale temelli araştırmalar genellenebilirliği güçlendirebilir.